ArtikelArticleArticlesArtiklenArticle

Interview met Alexander Alvaro: de grens van de tolerantie

In het conflict over zijn kernprogramma speelt Iran "op tijd" - zoals de Minister van Buitenlandse Zaken van de Bondsrepubliek Westerwelle het uitdrukte.

Om de druk op de Iraanse regering te verhogen hebben de EU ministers van Buitenlandse Zaken midden oktober gezamenlijk besloten tot een nieuw sanctiepakket dat o.a. gericht is tegen de energie- en financiële sector. Tegelijkertijd, heeft het Europees Parlement het bezoek van de delegatie van het Europees Parlement naar Teheran op het laatste moment geannuleerd, omdat de Iraanse regering de bezoekers het contact met gevangen mensenrechtenactivisten ontzegde. Alexander Alvaro, vice-voorzitter van het Europees Parlement en lid van de Delegatie voor Betrekkingen met Iran, vertelt over de huidige spanningen en vooruitzichten. Het interview werd afgenomen door Oliver Cech voor Mehriran.de.

Mehriran.de: Welke impact hebben de aangescherpte sancties van de Europeanen tegen Iran op de bevolking en in het bijzonder op de onophoudelijke en betreurenswaardige mensenrechtenschendingen in Iran?

Alvaro: Het zou wenselijk zijn als we zulke effecten konden waarnemen. De sancties leiden inderdaad tot beperkingen voor de Iraanse bevolking, die niet in ons belang zijn. Maar het regime in Teheran heeft tot nu toe getoond niet onder de indruk te zijn. En we zien geen verbetering in de situatie op het gebied van de mensenrechten omdat er tot nu toe nog geen zichtbare toegevingen zijn.

Mehriran.de: Dan pleit u voor het zoeken naar andere middelen?

Alvaro: Nee, ik denk dat de sancties een erg nuttig instrument zijn. Vroeg of laat zal dit voor de overheid natuurlijk leiden tot problemen. Als politiek strategisch element zijn sancties zeker nuttig - als er parallel ook gesprekken op het diplomatieke vlak gevoerd worden.

Mehriran.de: Het conflict werd op diplomatiek vlak onlangs aanzienlijk aangescherpt. De delegatie van het Europees Parlement annuleerde op het laatste moment een lang gepland bezoek aan Teheran omdat het regime de groep weigerde in contact te komen met Nasrin Sotoudeh en Jafar Panahi, de winnaars van dit jaar van de Sacharov prijs voor vrijheid van denken. Beide zijn gevangen gezet om politieke redenen en geïsoleerd van het publiek.

Alvaro: Ik riep in een vroeg stadium op voor de annulering van deze reis om niet aan het regime de gelegenheid te geven een dergelijke delegatie als propagandaplatform voor zichzelf te gebruiken. Dat zou verkeerd zijn. Maar om volledig de diplomatieke contacten stop te zetten is, in mijn ogen, ook geen haalbare optie. Wanneer beide partijen zich terug trekken en weigeren te praten zou de situatie alleen maar escaleren. Tegelijkertijd moeten we het regime goed duidelijk maken waar de tolerantiegrens bereikt is en waar deze overschreden wordt. Een delicate taak. Ik zeg u heel eerlijk, als ik wist welke conclusie te trekken zou ik die al lang verwoord hebben. Hoe dan ook, het is belangrijk voor ons om voorzichtig te werk te gaan. Men kan er niet met de grove bijl in hakken.

Mehiran.de: Afgelopen voorjaar hebt u de organisatie van een hoorzitting in het Europees Parlement als gastheer ondersteund. Iraanse oppositiegroepen, journalisten en mensenrechtenorganisaties, zoals de Internationale Organisatie ter behoud van de Mensenrechten in Iran kregen zo'n platform om ideeën uit te wisselen en om hun stem in Europa te laten horen over wat hen zorgen baart. Wat waren voor u de resultaten van deze hoorzitting?

Alvaro: Wat in het bijzonder opmerkelijk was voor mij was dat de verschillende groepen, onafhankelijk van het doel dat zij nastreven op de lange termijn, van welke sociale, maar ook religieuze richting ze kwamen, ze waren allemaal verenigd in het feit dat een vrij leven in Iran, een politieke activiteit in Iran in haar huidige vorm, niet mogelijk is. Van alle kanten werd het belang gevoeld om een ??vrije samenleving die verschillende meningen en minderheden tolereert, zoals wij die hier in onze samenleving kennen, op te bouwen. Ik realiseerde me, bij die eerste ontmoeting, in een dergelijk kader, dat er echt een overkoepelende oppositie bestaat, waarvan het doel is om een democratisch Iran voor de toekomst te vormen. Het was een zeer positieve ervaring, want er waren geen uitputtende ‘welles-en-nietes’ discussies, maar een collectieve reflectie van hoe mensen in dit land in betere omstandigheden op de lange termijn zouden kunnen leven. 

Mehriran.de: Door deze hoorzittingen hebt u een overzicht gekregen. Welke groepen zijn het in uw ogen die bijzondere aandacht zouden moeten krijgen van de Europese Unie?

Alvaro: Niemand mag hier uitgesloten worden. Mijn werk is bedoeld om me op politieke partijen, evenals op religieuze groepen te richten, en natuurlijk op de mensenrechtengroepen. Ik wil het mogelijk maken een uitwisseling met elkaar te hebben. Ik geloof niet dat het aan ons is om in detail te vertellen hoe een dergelijke samenleving gereorganiseerd moet worden. Maar het is onze taak om ervoor te zorgen dat aan de beginselen van democratische uitwisseling voldaan wordt. Daarom denk ik dat het noodzakelijk is dat religieuze groepen, die zonder twijfel deel uitmaken van de Iraanse samenleving, maar ook NGO's (niet-gouvernementele organisaties), betrokken moeten worden bij dit proces. We hebben in vele andere gevallen gezien, wat er gebeurt als we groepen uitsluiten van zo'n hervormingsproces. Woede en weerstand ontstaan. Dus denk ik dat het zo belangrijk is om al deze groepen in het hervormingsproces te betrekken.

Mehriran.de: Vanuit Westers perspectief lijkt het vaak dat de islam het inslaan naar de richting van democratie en de mensenrechten verhindert. Dus wat is de rol van religie in de beoogde hervormingen?

Alvaro: Ik bedoel dat de islam in principe een positieve rol kan spelen. Het hangt natuurlijk af, zoals bij het christendom, hoe het geïnterpreteerd wordt. We vinden mensen in Iran en de rest van het Midden-Oosten die een beknottende en reactionaire interpretatie van de koran geven. Ook vinden we mensen die de Koran interpreteren op een eigentijdse manier, zodat het een hedendaagse invulling kan hebben. Als we hierop verdergaan, kan religie een positieve factor spelen in een vrije maatschappij. Ik denk niet dat we religie verantwoordelijk kunnen stellen voor de situatie die we momenteel in Iran zien. Het is echter in het bijzonder de Council of Guardians (Raad van Hoeders) die een enorm beknottende interpretatie geeft. Dus wat ik bedoel is als we erin slagen om een gematigde, moderne islam bij de hervormingsbeweging te betrekken er dan veel gewonnen is. Maar nogmaals: het is niet onze taak om een samenleving van buitenaf uit te leggen, hoe ze moet leven, volgens welke regels - zolang deze regels maar vorm gegeven worden door de universele mensenrechten en democratie.

Mehriran.de: Moeten de Europeanen dan proberen om die religieuze groeperingen in Iran te identificeren die humanistische idealen nastreven - en dan gerichte steun aan deze groepen geven?

Alvaro: Dit is eigenlijk een onderdeel van het proces waar we mee bezig zijn. Wij zijn echter afhankelijk van experts die echt vertrouwd zijn met dit probleem. Want zelfs als ik mezelf zou beschouwen als iemand met begrip van de regio, met een overzicht van de verschillende groepen, dan blijft het vaak moeilijk voor ons om te begrijpen welke lokale groepen welke doelen nastreven, en wat voor soort verbindingen er bestaan. Het is belangrijk om groepen in Iran te betrekken - maar net zo belangrijk is het om zorgvuldig te onderzoeken wie degenen zijn met wie we kunnen praten. Dit is een doel dat onze Parlementaire Groep voor Betrekkingen met Iran nastreeft. Wij zitten echter in de moeilijke positie dat we op dit moment niet eens naar het land kunnen reizen en vrije gesprekken aanknopen; en als een delegatie naar Teheran kan reizen, zoals onlangs werd gepland, moeten we ervoor zorgen dat het regime niet meteen dit bezoek misbruikt voor propagandadoeleinden. Het is voor ons op dit moment heel moeilijk van op afstand te herkennen, vooral in een land zo groot als Iran, wie vanuit religieuze zijde een contactpunt van wederzijds belang zou kunnen zijn, met wie we het ook over de toekomst van het land kunnen hebben.

Mehriran.de: Dit lijkt te spreken voor de voortzetting of herhaling van zoiets als de hoorzitting van afgelopen voorjaar - om de uitgeweken groepen een platform te geven wat een nauwkeuriger beoordeling van de groepen mogelijk maakt en om in contact met hen te komen?

Alvaro: Ik denk het wel, ja. Naar aanleiding van de positieve reacties van de eerste vergadering hebben we afgesproken met de Internationale Organisatie ter behoud van de Mensenrechten in Iran, dat we het debat in Duitsland willen verder zetten. We willen samenwerken met een aantal universiteiten om ook daar het onderwerp van de toekomst van Iran een platvorm te geven. En natuurlijk zou het nuttig zijn om volgend jaar in Brussel een hoorzitting te herhalen om dit proces voort te zetten. Aangezien een dergelijke hervorming van een samenleving alleen op de lange termijn kan aangepakt worden zijn lange termijngesprekken nodig - gesprekken waarin men geleidelijk aan een betere beoordeling kan maken en waardoor inzicht kan ontstaan??, ook voor de groepen onderling. Anders blijft het onduidelijk wie voor wie spreekt. Het is bekend dat het Iraanse regime een lange arm heeft, en dus is het begrijpelijk dat vele groepen in ballingschap gereserveerd reageren en wachten om zich openlijk te uiten. We moeten wederzijds vertrouwen opbouwen.